Tez-tez soyuqdəymə

Tez-tez soyuqdəymə: bu, normal deyil və niyə sakit durmamalısınız

Hər dəfə mövsüm dəyişəndə, bir az sərin düşəndə və ya işdə kimsə asqıranda dərhal özünüzü pis hiss edirsiniz? Boğazınız ağrıyır, burnunuz tutulur, halsızlaşırsınız. Bu, il ərzində bir neçə dəfə təkrarlanırsa – uşaqda da, böyükdə də – deməli, sizin orqanizminiz ciddi siqnal verir. Bu, “sadəcə soyuqdəymə” deyil. Bu, sizin immunitet sisteminizin kömək çağırmasıdır. Və bu çağırışı eşitməmək, problemləri daha da dərinləşdirmək deməkdir. Bir çoxu illərdir bu vəziyyətlə yaşayır, hər dəfə aptekdən nəsə alıb problemi maskalamağa çalışır. Bəziləri isə hələ də “nənə dərmanları” ilə özünü müalicə etməyə üstünlük verir. Amma əksər hallarda bu, sadəcə vaxt itkisidir. Vaxt itkisi isə sağlamlıqda bəzən geri dönüşü olmayan yollara aparır. Həqiqi səbəbi tapmaq üçün immunoloq müayinəsi vacibdir.

İnsanlar tez-tez xəstələnməyi normal qəbul edir. “Mənim immunitetim zəifdir” deyib keçirlər. Bu, doğru deyil. Güclü immunitet sistemi adətən yoluxucu xəstəliklərdən asanlıqla qorunur. Əgər siz daim xəstəsinizsə, bunun arxasında konkret səbəblər var. Sadəcə “soyuqdəymə” adlandırdığınız hər şey, əslində müxtəlif virusların və bakteriyaların orqanizminizdə sərbəst hərəkət etdiyinin göstəricisidir.

Niyə tez-tez xəstələnirsiniz? Əsas səbəblər

Bunun arxasında bir deyil, bir neçə amil dura bilər. Sadə bir vitamin çatışmazlığından tutmuş, ciddi xroniki xəstəliklərə qədər. Hətta stress də immuniteti yıxmaqda mahirdir. Gəlin, ən çox rast gəlinən səbəblərə nəzər salaq.

• D vitamin çatışmazlığı: Bu, bizim regionda çox rast gəlinən problemdir. Günəşimiz bol olsa da, qida rasionu və həyat tərzi tez-tez D vitamininin səviyyəsini aşağı salır. Bu vitamin, immunitet sisteminin “orkestr rəhbəri” sayılır. Onun çatışmazlığı bədəni müdafiəsiz qoyur.

• Xroniki infeksiyalar: Bəzən bədəndə “yuxuda” olan bakteriya və ya viruslar olur. Məsələn, herpes virusu, Epstein-Barr virusu və ya adi stomatitə səbəb olan infeksiyalar. İmmunitet zəifləyən kimi, onlar baş qaldırır və sizi ardıcıl xəstələndirir. Boğazda, burunda xroniki iltihablar – tonzillit, sinüzit – bədəni daimi gərginlikdə saxlayır.

• Bağırsaq problemləri: Həzm sistemimiz, xüsusilə bağırsaqlarımız immunitetimizin böyük bir hissəsini təşkil edir. Əgər bağırsaqlarda disbalans varsa, faydalı bakteriyaların sayı azalıbsa, bu, birbaşa immunitetə zərbə vurur. Qəbizlik, ishal, həzm pozğunluqları – bunların hamısı siqnaldır.

• Stress və yuxu çatışmazlığı: Daimi gərginlik orqanizmi tükədir. Kortizol hormonunun yüksəlməsi immunitet hüceyrələrinin fəaliyyətini boğur. Yuxu rejimi pozulduqda bədən bərpa oluna bilmir. Bu iki amil, immunitet sistemini tamamilə “silahsız” qoyur.

• Yanlış qidalanma: Fast food, şəkərli içkilər, az tərəvəz və meyvə – bu, immuniteti dəstəkləmir. Bədənə lazım olan vitaminlər, minerallar və antioksidantlar daxil olmadıqda, müdafiə mexanizmləri zəifləyir.

• Gizli allergiyalar: Bəzən qida və ya ətraf mühit allergenlərinə qarşı gizli reaksiyalar immunitet sistemini daimi aktiv vəziyyətdə saxlayır, onu tükədir. Bu da adi infeksiyalarla mübarizə qabiliyyətini azaldır.

“Mən sadəcə vitamin içirəm” – bu, çıxış yolu deyil

Bir çoxu düşündüyü kimi, vitamin C qəbul etmək və ya “immunitet gücləndirici” dərmanlar içmək bütün problemləri həll etmir. Əksinə, bəzən vəziyyəti daha da qəlizləşdirir. Xüsusilə də səbəb aydınlaşdırılmadan. Vitaminləri kontrolsuz qəbul etmək bəzən orqanizmdə disbalans yaradır, bəzilərinin hətta ziyanı da ola bilər. Reklamlarda gördüyünüz hər dərmana inanmaq, həqiqi diaqnozu təxirə salmaq deməkdir.

Fikirləşin: əgər maşınınızda nasazlıq varsa, siz sadəcə təkərlərə hava vurmaqla onu düzəltmirsiniz. Siz mühəndisə aparırsınız ki, problemin kökünü tapsın. Sizin bədəniniz də eynidir. İçəridə nəsə düz işləmirsə, kosmetik dəyişikliklər kömək etməyəcək. Hətta bəzi hallarda insanlar uzun növbələr, ya da dövlət xəstəxanalarından çəkinərək həkimə müraciəti təxirə salırlar. Bu vərdiş, sonradan daha böyük problemlərə səbəb olur.

Nə vaxt həyəcan təbili çalmalı və immunoloq müayinəsi üçün müraciət etməlisiniz?

Aşağıdakı hallar təkrarlanırsa, mütləq bir mütəxəssisə görünməlisiniz:

• İldə 4-5 dəfədən çox xəstələnmək: Böyüklərdə bu, norma deyil. Uşaqlarda (xüsusən bağça yaşlılarda) il ərzində 6-8 dəfəyə qədər xəstələnmək “nisbətən normal” sayıla bilsə də, əgər hər dəfə ağır keçirsə, fəsadlar yaranırsa, bu da diqqət tələb edir.

• Xəstəliklərin uzun çəkməsi: Adi soyuqdəymə bir həftədən çox davam edirsə, qızdırma uzun müddət düşmürsə, bədən bərpa olmaqda çətinlik çəkirsə.

• Antiotiklərə tez-tez ehtiyac: Hər xəstəlikdə antibiotiklər qəbul etməyə məcbur qalırsınızsa. Və ya antibiotiksiz sağalma olmursa.

• Fəsadların yaranması: Bronxial astma, sətəlcəm, otit, sinüzit kimi fəsadlar yaranırsa.

• Daimi halsızlıq, yorğunluq: Normal yuxu və istirahətdən sonra belə keçməyən daimi yorğunluq, enerjisizlik.

• Ağızda tez-tez yara, герпес: Bədənin daxili və xarici qatlarında tez-tez yaranan iltihablar, herpes virusunun aktivləşməsi.

• Qızdırmanın səbəbsiz qalxması: Heç bir səbəbi olmayan, qısa müddətli də olsa, qızdırma halları.

İmmunoloq müayinəsi – nə gözləməli və niyə bu vacibdir?

İmmunoloq – sizin immunitet sisteminizin “dedektividir”. Onun işi problemi tapmaq, sadəcə simptomları aradan qaldırmaq deyil. İmmunoloq müayinəsi adi qan analizi ilə bitmir. Bu, mürəkkəb bir prosesdir və bir neçə mərhələdən ibarətdir:

1. Ətraflı anamnez (sorğu): Həyat tərziniz, xəstəlik tarixçəniz, qidalanma, yuxu, stress səviyyəsi, ailə anamnezi – hər detal vacibdir. Həkim sizinlə danışaraq, puzzle parçalarını birləşdirir.

2. Fiziki müayinə: Limfa düyünləri, dəri vəziyyəti, udlaq – bədənin hər yerindəki dəyişikliklər ipucu verə bilər.

3. Xüsusi laboratoriya analizləri: Bu, sadə qan testi deyil. Buraya immunogramma (immunitet hüceyrələrinin miqdarı və fəaliyyəti), virus və bakteriya infeksiyalarına qarşı antitel testləri, vitamin və mineral səviyyələrinin (xüsusən D vitamini, ferritin, sink) yoxlanılması, allergik testlər daxildir. Həkim yalnız əsaslı şübhələr olduqda konkret analizlər təyin edir.

4. Digər mütəxəssislərin rəyi: Bəzən immunitet problemləri digər xəstəliklərlə əlaqəli olur (məsələn, endokrin, qastroenteroloji). Bu zaman immunoloq sizi müvafiq həkimə yönləndirə bilər.

Unutmayın: özbaşına analiz vermək, sonra da nəticələri internetdə axtarmaq sizə heç nə verməyəcək. Hər bir analiz müəyyən kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Yalnız mütəxəssis ümumi mənzərəni görə bilər.

Nəticə nə olur? Düzgün yanaşma

Həkim problemin kökünü tapdıqdan sonra, müalicə planı hazırlayır. Bu, sadəcə “vitamin yazmaq” deyil. Bura daxil ola bilər:

• Xroniki infeksiya ocaqlarının müalicəsi.

• Vitamin və mineral çatışmazlıqlarının düzəldilməsi (dəqiq dozalarla).

• Bağırsaq mikroflorasının bərpası.

• Stress idarəetmə üsulları və yuxu rejiminin normallaşdırılması.

• Qidalanma tərzinin dəyişdirilməsi üzrə tövsiyələr.

• Nadinc hallarda, spesifik immunomodulyator dərmanlar (yalnız həkim göstərişi ilə).

Bu, kompleks bir yanaşmadır və yalnız bu şəkildə həqiqi nəticə əldə etmək olar. “Tez-tez soyuqdəymə” əslində sizin orqanizminizin “Dözmə, mənə kömək et!” fəryadıdır. Bu fəryadı eşitməmək, sonradan daha ciddi xəstəliklərə yol açır. Siz bu problemi görməzlikdən gəldikcə, o böyüyür və gələcəkdə müalicəsi daha çətin, daha uzun və daha bahalı olur.

Həyat keyfiyyətiniz, iş qabiliyyətiniz, uşaqlarınızla və ya yaxınlarınızla keçirdiyiniz vaxt – hər şey sağlamlığınızdan asılıdır. Hər soyuqdəymə ilə yatağa düşmək, işdən qalmaq, planlarınızı təxirə salmaq normal deyil. Özünüzü əbədi xəstəlik dövrünə məhkum etməyin. İlk siqnalları ciddiyə alın. Gecikməyin, bu gün addım atın. İmmuniteti yoxlayın.