40 yaşdan sonra seksual sağlamlıq

40 yaşınız var, bəlkə də daha çox. Həyatınızın böyük bir hissəsini arxada qoymusunuz, təcrübəniz, uğurlarınız, bəlkə də itkiləriniz var. Ancaq bir şeyi dəqiq bilməlisiniz: bədəninizlə bağlı düşüncələriniz dəyişməməlidir. Xüsusilə də seksual sağlamlıq haqqında danışırıqsa. Çoxu bu mövzuda danışmaqdan çəkinir, qapalıdır. Sanki 40-dan sonra intim həyatın bitməsi və ya problemlərin normal sayılması kimi bir fikir cəmiyyətimizdə kök salıb. Bu, yanlışdır. Vəziyyət heç də belə deyil. Əksinə, bu yaşdan sonra intim münasibətlər daha keyfiyyətli, daha dərin ola bilər, sadəcə bəzi nüansları bilmək və qəbul etmək lazımdır. Ən əsası da, problemlərinizi gizlətmək əvəzinə, doğru ünvanı tapmaqdır. Gəlin, bu məsələlərə bir az fərqli tərəfdən baxaq.

40 yaşdan sonra intim sağlamlıq: Mifləri qıraq

Çox adam düşünür ki, 40-dan sonra cinsi istək azalır, fiziki güc düşür, hər şey yavaş-yavaş sönür. Bu, bir mifdir. Bəli, bədəndə dəyişikliklər olur, hormon səviyyələri fərqlənir, ancaq bu, son deyil. Bu, yeni bir mərhələdir. Və hər mərhələdə olduğu kimi, burda da öz qaydaları var. Əsas odur ki, bu dəyişiklikləri qəbul edəsiniz və onlarla necə yaşamağı öyrənəsiniz. Bəzən bu, kiçik düzəlişlər, bəzən də daha ciddi yanaşma tələb edir. Unutmayın, intim sağlamlıq ümumi sağlamlığın ayrılmaz hissəsidir. Mənə tez-tez müraciət edənlər arasında “artıq yaş keçib” deyə problemlərini gözardı edənlər olur. Bu, bizim cəmiyyətimizdə yayılmış bir düşüncədir – “həkimə nəyə görə gedim, qonşu filankəs də belədir” deyib, gözləmək. Amma nə qədər gözləsəniz, problem bir o qədər dərinləşəcək. Problemləri özbaşına həll etməyə çalışmaq, internetdən oxuduğunuz “məsləhətlərə” əməl etmək isə tamamilə səhv yoldur. Çünki hər insanın orqanizmi fərqlidir. Birinə kömək edən, digərinə zərər verə bilər.

Qadınlarda dəyişikliklər: Nə normaldır, nə deyil

Qadınlar üçün 40 yaşdan sonra menopauzaya yaxınlaşma dövrü başlayır. Bu, estrogen səviyyəsinin azalması ilə müşayiət olunur. Nəticədə nələr baş verə bilər?

• Vaginal quruluq: Ən çox rast gəlinən problemlərdən biridir. Sürtkü yağları və ya hormon əvəzedici terapiya ilə bu problemi asanlıqla həll etmək olar. Bunu gizlətmək lazım deyil, bu, tibbi bir məsələdir.
• Libido azalması: Cinsi istəyin azalması normaldır. Stress, yorğunluq, bəzi dərmanlar və ya partnyorla münasibətlərdəki problemlər də buna təsir edə bilər. Ancaq bu, geri dönməz bir proses deyil.
• Orqazma çatmaqda çətinlik: Bədənin həssaslığı dəyişə bilər. Bu, sadəcə fərqli yanaşma və partnyorla açıq ünsiyyət tələb edir.
• Ağrılı cinsi əlaqə: Quruluq və ya digər səbəblərdən qaynaqlana bilər. Ağrı hiss edirsinizsə, bunu dərhal həkimlə müzakirə etmək lazımdır. Bu, normal deyil və dözülməli bir hal da deyil.

Əsas məsələ – bu dəyişikliklərin hər birinin həll yolu var. Özlüyünüzdən diaqnoz qoymaq və ya “vaxtı gəldi” deyib əl çəkmək olmaz. Hər bir əlamət, bir siqnaldır. Bu siqnalı düzgün oxumaq lazımdır.

Kişilərdə dəyişikliklər: Gücün sirləri

Kişilərdə də 40 yaşdan sonra testosteron səviyyəsi tədricən azalmağa başlayır. Bu proses “andropauza” adlanır, lakin qadınlardakı menopauzadan fərqli olaraq, daha yavaş və fərdi şəkildə inkişaf edir. Nələr gözləmək olar?

• Erektil disfunksiya: Ereksiya ilə bağlı problemlər – bu yaşda ən çox müraciət olunan səbəblərdən biridir. Bəzən stress, yorğunluq, bəzən isə daha ciddi sağlıq problemlərinin (şəkərli diabet, ürək-damar xəstəlikləri) əlaməti ola bilər. Bu, utanılası bir mövzu deyil, müalicəsi olan bir haldır.
• Libido azalması: Cinsi istəyin azalması kişilərdə də rast gəlinir. Bu, fiziki və ya psixoloji səbəblərdən qaynaqlana bilər.
• Spermatozoidlərin keyfiyyətinin pisləşməsi: Ailə qurmaq və ya uşaq sahibi olmaq istəyənlər üçün bu, vacib bir məqamdır. Reproduktiv sağlamlıq bu yaşda da nəzarətdə saxlanılmalıdır.
• Yorğunluq və əhval-ruhiyyənin enməsi: Testosteron səviyyəsinin düşməsi ümumi vəziyyətə də təsir edir. Bu, intim həyatda problemlərə də səbəb ola bilər.

Yenə də vurğulayıram: problemləriniz varsa, mütəxəssisə müraciət edin. Əczaçılardan eşitdiyiniz və ya dostunuzun məsləhət gördüyü “güc artırıcı” dərmanlar və ya “xalq təbabəti” üsulları bəzən vəziyyəti daha da pisləşdirə bilər. Çünki problem hormon səviyyəsinin düşməsi yox, tamamilə başqa bir səbəbə görə də ola bilər.

Psixoloji tərəf: Beyin və arzu

Cinsi sağlamlıq təkcə fiziki proseslərdən ibarət deyil. Beyin ən böyük cinsi orqandır. Stress, depressiya, narahatlıq, partnyorla münasibətlərdəki soyuqluq – bütün bunlar cinsi istəyə və performansa birbaşa təsir edir. 40 yaşdan sonra həyatda yeni mərhələlər başlayır: uşaqlar böyüyür, karyera dəyişir, həyatın mənası haqqında düşüncələr artır. Bütün bunlar psixoloji yük yaradır. Bu yük, intim həyatınıza da sirayət edir. Partnyorla açıq danışmaq, birlikdə problemləri həll etməyə çalışmaq çox vacibdir. Əgər təkbaşına öhdəsindən gələ bilmirsinizsə, peşəkar psixoloq və ya seksoloq köməyi lazımdır. Unutmayın, partnyorunuz sizin düşündüyünüzdən daha çox başa düşə bilər, əgər ona şans versəniz.

Həyat tərzi: Seksual sağlamlığın təməli

Nə yeyirsiniz, necə hərəkət edirsiniz, nə qədər yatırsınız – bütün bunlar sizin intim sağlamlığınıza təsir edir. 40 yaşdan sonra bu amillər daha da vacib rol oynayır.

• Sağlam qidalanma: Meyvə-tərəvəz, tam taxıllı qidalar, zülal ilə zəngin pəhriz. Fast food və şəkərdən uzaq durmaq lazımdır. Bədəninizi “yanacaqsız” qoymayın.
• Fiziki aktivlik: Mütəmadi idman cinsi istəyi artırır, qan dövranını yaxşılaşdırır və stressi azaldır. Gəzinti, üzgüçülük, yüngül məşqlər – hər gün bir az hərəkət.
• Yuxu: Yetersiz yuxu hormon balansını pozur, yorğunluq yaradır. Gecə 7-8 saat yatmaq vacibdir.
• Zərərli vərdişlərdən uzaq olmaq: Siqaret çəkmək və spirtli içkilərdən sui-istifadə cinsi funksiyaları pozur. Bu, müzakirəyə qoyulan bir məsələ deyil, bu, reallıqdır.
• Stressin idarə edilməsi: Meditasiya, hobbi, sevdiyiniz işlərlə məşğul olmaq stressi azalda bilər. Həyatınızda stress çoxdursa, intim həyatınız da pisləşəcək. Bu, bir-biri ilə sıx bağlıdır.

Bütün bu sadalananlar, “lazımdır” deyə deyil, “lazımdır ki, özünüzü yaxşı hiss edəsiniz” deyə edilməlidir. Unutmayın, əgər bədəninizdə başqa xroniki xəstəliklər (hipertoniya, diabet və s.) varsa, onlar da intim sağlamlığınıza birbaşa təsir edəcək. Bu xəstəliklərin müalicəsi ilə məşğul olan həkimlərinizin sizə təyin etdiyi dərmanlar və müalicə planlarına ciddi şəkildə əməl etmək lazımdır. Bəzən elə olur ki, insanlar bir xəstəliyi müalicə etmək üçün təyin olunan dərmanı intim problemlərinə görə atmırlar, yaxud gizlədirlər. Bu, çox təhlükəli bir yanaşmadır.

Nə vaxt mütəxəssisə müraciət etməli: Seksoloq nə edir?

Əgər yuxarıda sadaladığımız dəyişikliklərdən hər hansı biri sizi narahat edirsə, özünüzü pis hiss edirsinizsə, partnyorunuzla münasibətlərinizə təsir edirsə, o zaman gözləməyin. Baxın, Azərbaycanda hələ də seksoloq həkimi ilə bağlı bir sıra stiqmalar var. Deyirlər ki, “mənim elə problemim yoxdur ki, seksoloqa gedim”, ya da “bu, ailə daxili məsələdir, nə danışım”. Amma bu, elə də deyil. Seksoloq, sizin intim sağlamlığınızla bağlı fiziki və psixoloji problemlərinizin diaqnostikası və müalicəsi ilə məşğul olan bir mütəxəssisdir. Bu, eynilə diş ağrısı ilə stomatoloqa getmək kimidir. Hər bir həkim öz sahəsində mütəxəssisdir.

Seksoloqa müraciət etməli olduğunuz hallar:

• Cinsi istəyin davamlı azalması.
• Cinsi əlaqə zamanı ağrı.
• Ereksiya problemləri (kişilərdə).
• Orqazma çatmaqda çətinliklər.
• Hamiləliklə bağlı çətinliklər.
• Cinsi yolla keçən infeksiyalarla bağlı şübhələr.
• Partnyorla intim münasibətlərdə ünsiyyət problemləri.
• Ümumi intim sağlamlıqla bağlı narahatlıqlar.

Seksoloq sizinlə açıq danışacaq, problemin kökünü araşdıracaq, lazım gələrsə müayinələr təyin edəcək və uyğun müalicə planını hazırlayacaq. Bəzən bu, dərman müalicəsi, bəzən psixoterapiya, bəzən də sadəcə həyat tərzi dəyişiklikləri olur. Hər halda, peşəkar yanaşma tələb olunur.

40 yaşdan sonra seksual sağlamlıq – bu, həyatınızın bir hissəsidir. Onu gözardı etmək, problemləri gizlətmək olmaz. Özünüzə hörmət edin, sağlamlığınıza diqqət edin. Əgər suallarınız varsa, narahatlıqlarınız varsa, tərəddüd etməyin. Unutmayın, bu, sizin həyat keyfiyyətinizə birbaşa təsir edən bir sahədir. Gecikdirməyin, çünki vaxt itirməklə problemin həlli daha çətinləşə bilər.

Seksoloqa yazılın.