Kişi xəstəlikləri: nə vaxt uroloqa getməli

Kişi olmaq çətindir. Çox vaxt hər şeyi özümüzə çəkirik, dözürük, çünki “kişiyik”. Ağrıya, narahatlığa əhəmiyyət verməmək, bunu güc əlaməti saymaq qədimdən qalma bir adətdir. Amma bu adət bəzən bizim öz sağlamlığımızın düşməninə çevrilir. Söhbət kişi sağlamlığından gedəndə, bu məsələ daha da kəskinləşir. Çünki burada təkcə fiziki deyil, həm də psixoloji bariyerlər var. Əksər kişilər uroloqa getməyi qəbul etmirlər. Bu “kişilərə aid xəstəliklər” mövzusu adətən danışılmır, gizlədilir. Utanırlar, çəkinirlər, qorxurlar. Nəticə isə budur: sadə bir problem vaxtında həll olunmadığı üçün böyük fəsadlara yol açır. Sizə birbaşa deyim: əgər kişi sağlamlığınızla bağlı sualınız varsa, və ya sadəcə narahatlıq hiss edirsinizsə, peşəkar bir uroloq məsləhəti almaqdan çəkinməyin. Bu, sizin məsuliyyətinizdir.

Kişilər niyə uroloqa getməkdən çəkinir? Bu, sadəcə “Ayıb” deyil

Azərbaycanda kişilər arasında həkimə getmə vərdişi, yumşaq desək, o qədər də inkişaf etməyib. Xüsusilə uroloji problemlər mövzusunda. Bizdə kişilər adətən son ana qədər dözürlər, ağrını gizlədirlər, öz-özünə müalicə etməyə çalışırlar. Niyə? Səbəblər çoxdur.

• “Ayıbdır” stereotipi: Cinsi orqanlar, sidik ifrazı ilə bağlı problemlər hələ də tabu sayılır. İnsanlar utanır, “kişiliklərinə xələl gələcək” qorxusu yaşayırlar. Bu, tamamilə yanlış bir yanaşmadır. Həkim üçün bu, sadəcə bir orqan, bir problemdir. Orada utanılacaq heç nə yoxdur.
• “Mənə heç nə olmaz” düşüncəsi: Bir çoxları özlərini güclü hiss edir və düşünürlər ki, xəstəlik onlara toxunmayacaq. Kiçik narahatlıqları qulaqardına vururlar. Bu, ən böyük səhvdir. Kiçik simptomlar böyük problemlərin xəbərçisi ola bilər.
• Xalq təbabətinə inam: Müxtəlif otlar, “dədə-baba” üsulları bəzən vəziyyəti daha da pisləşdirir. Təbii ki, bəzi bitkilərin müəyyən faydaları var, amma onlar diaqnozu əvəz etmir və ciddi müalicəni təxirə salır. Nəticədə xəstəlik daha da irəliləyir.
• Qorxu: Bəziləri diaqnozdan qorxur. Həkimin pis xəbər verəcəyindən çəkinirlər. Amma gecikmiş diaqnoz həmişə daha pis nəticələrə səbəb olur. Erkən diaqnoz isə sağalmanın açarıdır.
• Vaxt və bürokratiya: Bəziləri deyir ki, dövlət klinikalarında növbələr çoxdur, özəl klinikalar bahadır. Bəli, müəyyən çətinliklər var. Amma bu, sağlamlığınızı qurban vermək üçün bir səbəb deyil. Sağlamlığınız hər şeydən vacibdir. Özünüzə vaxt ayırmağa məcbur olun.

Bu səbəbləri bir kənara qoyun. Sizin sağlamlığınız sizin prioritetiniz olmalıdır. Heç kimin sizin yerinizə bu qərarı verməyəcək.

Uroloqa nə vaxt getməli: Gözardı edilməməli Semptomlar

Əksər kişilər üçün uroloq ziyarəti yalnız kəskin ağrı və ya tamamilə dözülməz bir problem ortaya çıxanda aktual olur. Bu yanlışdır! Bir çox uroloji xəstəliklər, xüsusilə də prostat vəzi problemləri, ilkin mərhələlərdə heç bir ağrı vermir. Buna görə də, bədəninizin siqnallarına diqqət yetirmək vacibdir. Əgər aşağıdakı əlamətlərdən hər hansı birini hiss edirsinizsə, dərhal uroloqa müraciət edin:

Sidik ifrazı problemləri: Normadan kənara çıxmalar

• Tez-tez sidiyə getmə: Gündüz tez-tez sidiyə getmək, xüsusən də gecə yuxudan oyanıb bir neçə dəfə sidiyə getmək (nokturiya). Normalda gecə sidiyə durmaq nadir hallarda olmalıdır.
• Sidik axınının zəifləməsi: Sidik şırnağının nazikləşməsi, güc düşməsi, sidiyə çətinliklə çıxmaq. Sidik ifrazına başlamaq üçün gərginlik lazım gəlməsi.
• Sidik ifrazı zamanı ağrı, yanma və ya diskomfort: Bu, infeksiya və ya iltihabın açıq əlamətidir. Bu simptomları görməzdən gəlmək olmaz.
• Sidik kisəsinin tam boşalmadığı hissi: Sidiyə getdikdən sonra belə, sanki sidik kisəsində sidik qalıbmış kimi bir hiss.
• Qəfil, dözülməz sidiyə getmə istəyi: Bəzən tualetə çata bilmədən sidiyi saxlaya bilməmək.

Cinsi funksiya pozğunluqları: Təkcə yaşla bağlı deyil

• Erektil disfunksiya (impotensiya): Ereksiyanın əldə edilməsində və ya saxlanmasında çətinlik. Bu, təkcə cinsi həyatın keyfiyyətinə deyil, həm də ümumi sağlamlığınıza təsir edən bir siqnal ola bilər. Damar problemləri və ya hormonal pozğunluqların göstəricisi ola bilər.
• Libidonun (cinsi istəyin) azalması: Cinsi istəyin kəskin azalması, əvvəlki marağın itməsi. Bu da hormonal balansın pozulması ilə əlaqədar ola bilər.
• Eyakulyasiya (boşalma) problemləri: Vaxtından əvvəl boşalma, ağrılı boşalma və ya boşalmanın olmaması.

Ağrı sindromları: Bədəninizin qışqırığı

• Qasıq nahiyəsində ağrı: Xayalarda, xayalıqda, qasıqda davamlı və ya dövri ağrılar. Bu, iltihab, varikosel (xaya venalarının genişlənməsi) və ya digər ciddi problemlərin əlaməti ola bilər.
• Bel nahiyəsində ağrı: Böyrək və sidik yolları ilə bağlı problemlər tez-tez bel ağrısı ilə özünü göstərir. Kəskin, sancıvari ağrılar böyrək daşlarının, küt, davamlı ağrı isə böyrək iltihabının əlaməti ola bilər.
• Çanaq nahiyəsində narahatlıq: Alt qarın nahiyəsində, aralıqda, testis ətrafında davamlı çəkmə və ya küt ağrı.

Qan və ya digər qeyri-adi ifrazatlar: Qırmızı işıq

• Sidikdə qan (hematuriya): Sidiyin rənginin çəhrayı, qırmızı və ya qəhvəyi olması. Bu, ən təhlükəli simptomlardan biridir və dərhal həkimə müraciət tələb edir. Böyrək, sidik kisəsi və ya digər orqanlarda ciddi problemlərin, hətta xərçəngin əlaməti ola bilər. Bunu heç vaxt görməzdən gəlməyin.
• Spermanın rəngində və ya konsistensiyasında dəyişiklik: Spermanın qanlı olması (hematospermiya) da narahatedici bir simptomdur.
• Penisdən qeyri-adi ifrazat: Sarımtıl, yaşılımtıl, bulanıq ifrazat – infeksiya əlamətidir.

Sonsuzluq şübhəsi: Hər iki tərəfə baxmaq lazımdır

Əgər bir il və ya daha çox müddət ərzində, müntəzəm, qorunmasız cinsi əlaqədə olsanız da, hamiləlik baş vermirsə, bu, sonsuzluq şübhəsi yaradır. Qadınla yanaşı, kişilərin də müayinəsi vacibdir. Kişi sonsuzluğunun səbəbləri müxtəlif ola bilər və uroloq tərəfindən müəyyən edilməlidir.

Profilaktik müayinələr: Xəstəliyin qarşısını alın

Yaşınız 40-dan yuxarıdırsa, heç bir şikayətiniz olmasa belə, ən azı ildə bir dəfə uroloqa müraciət etmək vacibdir. Xüsusilə prostat vəzi xərçəngi riski bu yaşdan sonra artır. Erkən diaqnoz həyat qurtarır. Bu, sadəcə yoxlamaq deməkdir, qorxmaq yox.

Uroloq nə edir? Nə gözləməlisiniz?

Uroloqa getmək, sizin düşündüyünüz qədər də dəhşətli bir proses deyil. İlk növbədə, həkim sizin şikayətlərinizi dinləyəcək, anamnez toplayacaq. Yəni nə vaxtdan nə narahat edir, hansı xəstəliklər keçirmisiniz, hansı dərmanları qəbul edirsiniz – bütün bunlar vacibdir. Dürüst olun. Hər şeyi gizlətmədən danışın. Bu, diaqnozun düzgün qoyulması üçün şərtdir.

Bundan sonra həkim müayinə edəcək. Bu, fiziki müayinə ola bilər, prostat vəzinin barmaqla müayinəsi (yaşlı kişilər üçün vacibdir) və ya digər yoxlamalar. Bəzi insanlar bu müayinədən çəkinir, amma bilin ki, bu, prosedur standartıdır və sizin sağlamlığınız üçün vacibdir.

Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün əlavə analizlər və müayinələr təyin oluna bilər:

• Qan analizləri: Məsələn, PSA (prostat spesifik antigen) analizi, hormonal analizlər.
• Sidik analizləri: İltihab, infeksiya və ya qan hüceyrələrini aşkarlamaq üçün.
• Ultrasəs müayinəsi: Böyrəklər, sidik kisəsi, prostat vəzi və xaya kisəsini yoxlamaq üçün.
• Digər diaqnostik prosedurlar: Bəzən daha dərin araşdırmalar tələb oluna bilər.

Bütün bu məlumatlar toplanıldıqdan sonra uroloq sizə dəqiq diaqnoz qoyacaq və müalicə planını izah edəcək. Suallarınızı verməkdən çəkinməyin. Hər şeyi tam olaraq anlayın.

Yanlış düşüncələr və Gerçəkliklər: Özünüzü aldatmayın

Kişilərin sağlamlıqları ilə bağlı bir çox yanlış düşüncələri var. Onlar problemləri təxirə salır, vaxtı itirir. Baxın, bunlar həyatınızda əksik olmamalıdır:

• “Hər şey öz-özünə keçər”: Keçməz. Adətən keçmir. Əksinə, irəliləyir və fəsadlar verir.
• “Bu, qocalıqla bağlıdır”: Bəzi problemlər yaşla bağlı olsa da, müalicəsi var. Digərləri isə gənc yaşda da yarana bilər. Semptomları yaşa bağlamaq və müalicə etməmək təhlükəlidir.
• “Həkimə getmək məni daha da xəstələndirəcək”: Həkimə getmək sizi xəstəlikdən qoruyur və ya onu sağaldır. Müayinənin heç bir ziyanı yoxdur.
• “Bu problemlər müalicə olunmur”: Müasir urologiya elmi çox inkişaf edib. Əksər uroloji xəstəliklər uğurla müalicə olunur, hətta onkologiya sahəsində də böyük irəliləyişlər var. Əsas odur ki, vaxtında müraciət edəsiniz.

Həyatda hər şeydə güclü olmaq lazım deyil. Bəzən güc – vaxtında kömək istəməyi bacarmaqdır. Unutmayın, sizin sağlamlığınız təkcə sizin deyil, həm də ailənizin, sevdiklərinizin rahatlığıdır. Onlar üçün sağlam qalmalısınız.

Əgər bu yazını oxuyursunuzsa və özünüzdə yuxarıda sadalanan simptomlardan birini və ya bir neçəsini hiss edirsinizsə, tərəddüd etməyin. Sabah yox, bu gün düşünün. Çünki hər itirilən gün, xəstəliyin lehinə işləyən bir gündür. Sağlamlığınız sizin əlinizdədir.

Uroloqa yazılın.