Qadınlarda döş ağrıları

Döş ağrısı. Hər qadın bu hiss ilə ya özü üzləşib, ya da ətrafında eşidib. Bəziləri üçün adi bir narahatlıq, bəziləri üçün isə dərhal “xərçəng” qorxusu deməkdir. Gəlin bu məsələyə açıq, birbaşa və səmimi yanaşaq. Çünki döş ağrısı nadir hallarda həyati təhlükə kəsb edən bir vəziyyət olsa da, hər bir ağrıya diqqət yetirmək, onun arxasında nəyin gizləndiyini bilmək vacibdir. Bu, sizin sağlamlığınıza məsuliyyətli yanaşmanızın göstəricisidir.

Bizdə belə şeylərə fikir vermirlər. Deyirlər ki, “keçib gedər”, “hamıda olur”, “yaşın üstündədir”. Ya da “dədə-baba” üsullarına əl atıb, özünü daha da çətin vəziyyətə salanlar da az deyil. Ən pis halda isə, qorxudan həkimə getməyi illərlə təxirə salırlar. Xəbəriniz olsun: xərçəng qorxusu xərçəngdən daha çox zərər verə bilər. Çünki bu qorxu sizi həkimdən uzaqlaşdırır, problemi erkən aşkar etmək şansınızı əlinizdən alır. Vaxt qızıldır, xüsusən də tibbdə.

Döş ağrısının səbəbləri: Nə narahatlıqdır, nə qorxulu deyil?

Döş ağrıları, tibbi dildə mastalgiya adlanır, hər yaşda qadınlarda rast gəlinir, lakin xüsusilə 30 yaşdan yuxarı qadınlar daha həssasdır. Bu ağrıları iki əsas qrupa bölə bilərik: tsiklik və tsiklik olmayan.

Tsiklik döş ağrısı: Hormonların oyunu

Bu tip ağrılar qadınların böyük əksəriyyətində müşahidə olunur. Onlar menstrual dövrünüzlə birbaşa əlaqəlidir. Adətən aybaşıdan bir neçə gün və ya həftə əvvəl başlayır, döşlərdə şişkinlik, həssaslıq və ağrı şəklində özünü göstərir. Bəzən ağrı qoltuqaltı nahiyəyə qədər yayılır. Menstruasiya başlayanda isə bu ağrılar ya tamamilə keçir, ya da kəskin şəkildə azalır.

• Səbəbi: Bu, orqanizmdə aybaşı dövründə baş verən hormonal dəyişikliklərlə, xüsusən də estrogen və progesteron səviyyələrinin tərəddüdü ilə bağlıdır. Hormonlar döş toxumasının həssaslığını artırır, maye yığılmasına səbəb olur.
• Nə etməli: Bu tip ağrılar adətən ciddi bir xəstəliyin əlaməti deyil. Lakin ağrının şiddəti gündəlik həyatınıza təsir edirsə, mütləq həkimə müraciət edin. Bəzən pəhriz dəyişiklikləri (kofein azaldılması), rahat büstqalter seçimi və bəzi hallarda dərman preparatları ilə vəziyyəti yüngülləşdirmək mümkündür.

Tsiklik olmayan döş ağrısı: Daha diqqətli olun!

Bu ağrılar menstrual dövrünüzlə əlaqəli deyil, istənilən vaxt yarana bilər və bəzən daha narahatedici xarakter daşıyır. Onlar küt, yandırıcı və ya tikanlı bir ağrı şəklində ola bilər, bədənin müəyyən bir hissəsində lokallaşmışdır və ya bütün döşə yayıla bilər. Bəzi hallarda ağrı sabit olur, bəzilərində isə gəlib-gedən bir xarakter daşıyır.

Bu qrupa aid olan ağrıların səbəbləri müxtəlifdir və bir qədər daha çox diqqət tələb edir:

• Kistlər və fibrokistik dəyişikliklər: Döşlərdə maye ilə dolu kisəciklər (kistlər) və ya sıx, rezini toxumalar (fibrokistik dəyişikliklər) əmələ gələ bilər. Bu, qadınlar arasında çox yayılmış bir vəziyyətdir və əksər hallarda xoşxassəlidir. Lakin kistlər böyüdükdə və ya iltihablaşdıqda ağrıya səbəb ola bilər.
• Mastit: Bu, döş toxumasının iltihabıdır, adətən südverən qadınlarda rast gəlinsə də, bəzən süd verməyən qadınlarda da inkişaf edə bilər. Qızartı, şişkinlik, hərarət və kəskin ağrı ilə müşayiət olunur. Müalicə olunmazsa, absesə çevrilə bilər.
• Döş travmaları: Hər hansı bir zərbə, yıxılma və ya hətta büstqalterin düzgün seçilməməsi də döş ağrısına səbəb ola bilər.
• Dərman preparatları: Bəzi dərmanlar, məsələn, hormonal kontraseptivlər, antidepressantlar və ya ürək dərmanları döş ağrısı verə bilər. Əgər yeni bir dərmana başladıqdan sonra ağrı yaranıbsa, bu barədə həkimi mütləq məlumatlandırın.
• Döşdən kənar səbəblər: Bəzən ağrı döşün özündən deyil, qonşu orqanlardan gəlir. Məsələn, döş qəfəsi əzələlərinin gərginliyi, qabırğaarası nevralgiya, boyun və ya kürək problemləri döş ağrısı kimi hiss oluna bilər. Hətta mədə-bağırsaq problemləri də döş nahiyəsində ağrı verə bilər.
• Hamiləlik: İlk aylarda hormonal dəyişikliklərə bağlı olaraq döşlərdə həssaslıq və ağrı normaldır.
• Xərçəng: Bəli, bu qorxulu söz. Lakin unutmayın ki, döş xərçəngi əksər hallarda ağrısız olur. Əgər ağrı döş xərçənginin səbəbidirsə, adətən digər əlamətlərlə müşayiət olunur: döşdə düyün, dəri dəyişiklikləri (çəkilmə, qızartı, qabıqlanma), məmə ucundan axıntı, qoltuqaltı limfa düyünlərinin böyüməsi. Buna görə də, döşdə yalnız ağrı varsa, dərhal panikaya düşməyin. Ancaq diqqətli olun.

Döş ağrısı və mammoloji diaqnostika: Niyə bu qədər vacibdir?

Döş ağrısı ilə qarşılaşdığınız zaman ən birinci etməli olduğunuz şey “özünüzü müalicə etmək” və ya “internetdə diaqnoz qoymaq” deyil, mütəxəssisə müraciət etməkdir. Bu, sizin xəstəliyə doğru yanaşmanızın əlamətidir. Təəssüf ki, bizdə bu addım adətən ən son atılır. Qapı-qapı gəzib bütün “təbabət” üsullarını sınayır, sonra vəziyyət ciddiləşəndə həkimə gəlirlər. Bu, vaxt itkisidir, sağlamlığınızla qumar oynamaqdır.

Döş ağrısı şikayəti ilə gəldikdə, həkim əvvəlcə sizin tam anamnezinizi toplayacaq: ağrının xarakteri, nə vaxtdan başladığı, menstrual dövrünüzlə əlaqəsi, aldığınız dərmanlar, keçirdiyiniz xəstəliklər. Sonra mütləq döşləri əllə müayinə edəcək. Bu, həkim üçün çox vacib bir məlumat mənbəyidir.

Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün isə müxtəlif mammoloji diaqnostika metodlarından istifadə olunur:

• Ultrasəs müayinəsi (USM): Xüsusilə gənc qadınlar üçün ilk seçimdir. Döş toxumasının sıxlığı daha yüksək olduğu üçün rentgen şüası (mammografiya) o qədər də informativ olmaya bilər. USM kistləri, fibroadenomaları və digər xoşxassəli dəyişiklikləri aşkar etməyə kömək edir. Ağrının səbəbini tapmaqda çox faydalıdır.
• Mammografiya: Əsasən 40 yaşdan yuxarı qadınlar üçün tövsiyə olunur. Bu, döşün rentgen müayinəsidir. Hər hansı bir şübhəli sahəni, o cümlədən xərçəngin erkən əlamətlərini – mikrokaltsinatları və kiçik düyünləri aşkar etmək üçün qızıl standart sayılır. Unutmayın, ağrı olmasa belə, müntəzəm mammografiya döş xərçənginin erkən diaqnostikası üçün həyati əhəmiyyətə malikdir.
• MRT (Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası): Bəzi xüsusi hallarda, məsələn, USM və mammografiyanın nəticələri qeyri-müəyyən olduqda, döşdə implantlar olduqda və ya yüksək risk qrupuna daxil olan qadınlar üçün istifadə olunur.
• Biopsiya: Əgər müayinələr nəticəsində döşdə şübhəli bir düyün və ya sahə aşkar olunarsa, dəqiq diaqnoz qoymaq üçün biopsiya götürülür. Bu zaman həmin sahədən kiçik bir toxuma parçası götürülərək laboratoriyada analiz edilir. Biopsiyadan qorxmaq lazım deyil. Bu, diaqnozun son nöqtəsidir və sizə əminlik verir.

Bu müayinələr yalnız “xərçəng olub-olmamasını” yoxlamaq üçün deyil. Onlar döş ağrısının dəqiq səbəbini – istər hormonal, istər kist, istər iltihabi proses olsun – tapmaq və müvafiq müalicə təyin etmək üçün lazımdır. Biz sizə məhz bunu təklif edirik: problemi tam anlamaq və düzgün həll yolu tapmaq.

Qorxmaq yox, anlamaq və hərəkətə keçmək lazımdır

Unutmayın, döş ağrılarının böyük əksəriyyəti xoşxassəlidir və ciddi bir xəstəliklə əlaqəli deyil. Amma hər bir ağrı bir siqnaldır. Bədəniniz sizinlə danışır. Bu siqnalı görməzdən gəlmək olmaz. Bizdə bəzən həkimə getməkdən qorxurlar. “Birdən pis bir şey çıxar” düşüncəsi insanları geri çəkir. Lakin bu düşüncə təhlükəlidir. Erkən diaqnoz həyat xilas edir, müalicəni asanlaşdırır, sağalma şansını artırır. Gecikmə isə hər şeyi çətinləşdirir. Ən dəhşətli ssenarilərlə üzləşməmək üçün ən yaxşı yol məlumatlı olmaq və profilaktik addımlar atmaqdır.

Əgər döş ağrısı hiss edirsinizsə və ya bu ağrılarla bağlı hər hansı bir narahatlığınız varsa, özünüzü gərginlikdə saxlamayın. Bu, sizin haqqınızdır ki, bədəninizin siqnallarına cavab verəsiniz. Müayinə üçün vaxt ayırın. Bu, özünüzə olan qayğınızın ən real ifadəsidir. Hər şeydən əvvəl, bilmək qorxmaqdan daha yaxşıdır. Bilik sizi gücləndirir, düzgün qərar verməyə kömək edir.

Müayinədən keçin.