Hipertoniyada hirudoterapiya

Yüksək təzyiq, yəni arterial hipertoniya, Azərbaycanda insanların çoxunun yaşadığı, lakin bəzən heç xəbəri olmadığı ciddi bir problemdir. Bu xəstəlik səssizcə bədəni zədələyir, ürək-damar xəstəliklərinə, iflicə, böyrək problemlərinə yol açır. Çox vaxt insanlar dərman qəbul etmək istəmir, ya da dərmanlar kömək etməyəndə, tez-tez qonşudan eşitdikləri, internetdə oxuduqları müxtəlif üsullara, o cümlədən alternativ müalicə yollarına üz tuturlar. Belə bir “alternativ” üsul zəli ilə müalicə, yəni hirudoterapiyadır. Gəlin görək, bu üsul həqiqətən təzyiqi aşağı salırmı, kimə olar, kimə olmaz və ən əsası, necə düzgün yanaşmaq lazımdır.

Hirudoterapiya nədir və təzyiqə necə təsir edir?

Hirudoterapiya – tibbi zəlilərin köməyi ilə aparılan qədim müalicə metodudur. Təzyiqli xəstələr üçün bu metodun cəlbedici görünməsinin əsas səbəbi zəlilərin qan sorarkən ifraz etdikləri bioloji aktiv maddələrdir. Zəlinin tüpürcəyində yüzdən çox belə maddə var, lakin hipertoniya üçün ən vacibləri aşağıdakılardır:

• Hirudin: Bu, qanı durulaşdıran, laxtalanmanın qarşısını alan əsas maddədir. Qan duru olanda damarlarda axması asanlaşır, bu da təzyiqin düşməsinə kömək edə bilər.
• Destabilaza: Qan laxtalarını əridən bir fermentdir. Bu da damar divarlarında yığılan köhnə laxtaların həll olunmasına yardım edir.
• Hialuronidaza: Toxumalara dərmanların və digər maddələrin nüfuzunu yaxşılaşdıran fermentdir. O, toxumaların keçiriciliyini artırır, şişkinliyi azaldır.
• Eqlini və bədənin digər maddələri: İltihab əleyhinə və ağrıkəsici təsirə malikdirlər.

Bütün bu maddələr kompleks şəkildə damar divarlarını rahatlaşdırır, qan dövranını yaxşılaşdırır, kiçik damarlardakı spazmı aradan qaldırır və nəticədə təzyiqin müəyyən qədər aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Lakin bu təsirin gücü və davamlılığı hər kəsdə fərqli olur, bu vacibdir.

Hipertoniyada hirudoterapiyanın rolu: Möcüzəmi, yoxsa köməkçi vasitə?

Bu suala birbaşa cavab verək: hirudoterapiya hipertoniyanı TAMAMİLƏ MÜALİCƏ ETMİR. O, mövcud müalicəyə əlavə olaraq istifadə edilə bilən köməkçi bir metoddur. Təzyiq xəstəliyinin kökü çox vaxt daha dərinlərdədir: damarların sərtləşməsi, böyrək problemləri, hormonal disbalans və ya stress kimi faktorlar. Zəli bu kök səbəbləri aradan qaldırmır, sadəcə simptomları yüngülləşdirir və damar sisteminə müvəqqəti rahatlama verir.

Çox vaxt insanlar hirudoterapiyanı “kimyəvi dərmanlardan” qaçmaq üçün bir çıxış yolu kimi görürlər. Bəli, zəli təbii bir canlıdır, onun tüpürcəyindəki maddələr də təbiidir. Amma bu, o demək deyil ki, zəli ilə müalicə zərərsizdir və hər kəsə uyğundur. Təbii də olsa, bu, hələ də güclü bir bioloji təsirdir və həkim nəzarəti olmadan istifadəsi xoşagəlməz nəticələrə səbəb ola bilər.

Bəzən hipertoniyanın ilk mərhələlərində, təzyiqin yüngül formada yüksəlməsində hirudoterapiya simptomları idarə etməyə kömək edə bilər. Lakin orta və ağır hipertoniyası olan xəstələr üçün o, dərman müalicəsinin yerini heç vaxt tutmaz. Dərman qəbulunu dayandırmaq və yalnız zəlilərə ümid etmək – bu, sağlamlığınızla qumar oynamaq deməkdir.

Kime olar, kimə olmaz? Ciddi əks göstərişlər!

Zəli müalicəsinə başlamazdan əvvəl bilməli olduğunuz ən vacib şeylərdən biri onun əks göstərişləridir. Bunlara məhəl qoymaq sadəcə bir narahatlıq deyil, həyat üçün təhlükə yarada bilər.

Hirudoterapiya aşağıdakı hallarda QƏTİ QADAĞANDIR:

• Hemofiliya və digər qanın laxtalanma pozğunluqları: Zəli qanı durulaşdırır, bu vəziyyətdə isə ağır qanaxmalara səbəb ola bilər.
• Anemiya (qan azlığı): Prosedur zamanı az da olsa qan itkisi anemiyanı daha da ağırlaşdıracaq.
• Ağır hipotoniya (aşağı təzyiq): Təzyiqi normaldan aşağı olanlara zəli qoymaq təzyiqi daha da salacaq ki, bu da huşunu itirməyə və digər ciddi fəsadlara yol aça bilər.
• Hamiləlik: Hamiləlik dövründə bədəndə baş verən dəyişikliklər nəzərə alınmalı, hər hansı müdaxilə həkim nəzarətində olmalıdır. Zəli müalicəsi hamilələrə tövsiyə edilmir.
• Ciddi immun çatışmazlığı halları: İmmuniteti zəif olan insanlarda infeksiya riski yüksəkdir.
• Aktiv onkoloji xəstəliklər: Zəlilər bəzi növ şişlərin inkişafına təsir edə bilər.
• Zəli tüpürcəyinə qarşı allergiya: Nadir olsa da, bu hal baş verə bilər və ciddi reaksiyalara səbəb olar.
• Ağır diabet: Diabetiklərdə yara sağalması ləngiyir, infeksiya riski artır.

Həmçinin, əgər siz qan durulaşdıran dərmanlar (aspirin, varfarin, klopidoqrel və s.) qəbul edirsinizsə, hirudoterapiya SON DƏRƏCƏ TƏHLÜKƏLİ ola bilər. Bu dərmanlarla zəlinin təsiri üst-üstə düşərək idarəolunmaz qanaxmalara gətirib çıxara bilər. Heç bir halda həkiminizlə məsləhətləşmədən dərmanlarınızı dayandırmayın və zəli müalicəsinə başlamayın. Bu, sizin həyatınızla bağlıdır.

Müalicə prosesi və potensial risklər

Zəli müalicəsi mütləq steril şəraitdə, bir dəfəlik istifadə olunan zəlilərlə aparılmalıdır. Hər zəli yalnız bir pasient üçün istifadə edilir və sonra məhv edilir. Bizdə, Azərbaycanda bəzən insanlar öz bildikləri şəkildə, hər yerdə tutduqları zəliləri, ya da eyni zəlini bir neçə dəfə istifadə etməyə çalışırlar. Bu, yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına birbaşa yoldur. Hepatit, HİV kimi ağır xəstəliklərə yoluxma riski bu cür yanaşmada çox yüksəkdir. Hətta adi bir bakterial infeksiya da ciddi problemlərə səbəb ola bilər.

Prosedurun gedişi:

Zəlilər bədənin müəyyən bioloji aktiv nöqtələrinə yerləşdirilir. Adətən, hipertoniyada qulaq arxası, kürək nahiyəsi və ya qaraciyər proyeksiyası kimi yerlər seçilir. Zəli dəridən yapışır və qan sormaya başlayır. Bu zaman tüpürcəyini ifraz edir. Bir seansda adətən 5-7 zəli istifadə edilir. Zəli doyan kimi özü düşür, ya da mütəxəssis tərəfindən çıxarılır. Yerində az miqdarda qanaxma bir neçə saat davam edə bilər ki, bu da normaldır.

Potensial risklər:

• Yerli infeksiya: Sterillik pozularsa və ya yara düzgün qulluq edilməzsə, infeksiya inkişaf edə bilər.
• Uzunmüddətli qanaxma: Qanın laxtalanmasında problemlər olan və ya qan durulaşdıran dərman qəbul edən insanlarda qanaxma dayanmaya bilər.
• Allergik reaksiya: Bədənin zəli tüpürcəyinə qarşı həddindən artıq reaksiya verməsi nadir də olsa, mümkündür.
• Yara izləri: Prosedurdan sonra kiçik yara izləri qala bilər, xüsusən də həssas dərisi olan insanlarda.
• Ağrı və narahatlıq: Zəlinin yapışdığı yerdə yüngül ağrı və qaşınma normaldır, lakin bəzən daha güclü narahatlıq yarana bilər.

Göründüyü kimi, hirudoterapiya “sadə” bir üsul deyil. O, ciddi tibbi bilik və bacarıq tələb edir. Bu səbəbdən, əgər bu alternativ müalicə növünü düşünürsünüzsə, bunu mütləq təcrübəli bir mütəxəssislə müzakirə edin.

Təzyiqli xəstələr üçün hirudoterapiya: Dərmanları atmaq olmaz!

Bu məsələdə qətiyyətli olmaq lazımdır: Əgər sizə hipertoniya diaqnozu qoyulubsa və həkim dərman təyin edibsə, siz həmin dərmanları heç bir halda dayandıra bilməzsiniz. Nə hirudoterapiya, nə də başqa bir “alternativ” üsul sizin dərmanlarınızı əvəz edə bilməz. Çox vaxt insanlar zəli seanslarından sonra təzyiqlərinin düşdüyünü görüb, sevinclə dərmanlarını kəsirlər. Bir neçə gün sonra təzyiq daha da yüksək göstəricilərlə qayıdır, vəziyyət ağırlaşır. Damarların sağlamlığı ilə zarafat etmək olmaz.

Hirudoterapiya bəzi hallarda dərman müalicəsinin effektivliyini artıra bilər, yan təsirləri azalda bilər, amma heç vaxt onun yerini tutmaz. Əgər siz artıq uzun illərdir təzyiq dərmanları qəbul edirsinizsə, hirudoterapiyanı yalnız həkiminizin icazəsi ilə və onun nəzarəti altında əlavə müalicə kimi istifadə edə bilərsiniz. Həkiminiz sizin ümumi sağlamlıq vəziyyətinizi, digər xəstəliklərinizi və qəbul etdiyiniz dərmanları nəzərə alaraq düzgün qərar verə bilər.

Unutmayın ki, müasir tibb hər zaman irəliləyir, yeni və daha effektiv dərmanlar, müalicə üsulları yaranır. Lakin bir çox insan hələ də köhnə, “sınaqdan keçmiş” adlandırdıqları üsullara üstünlük verir. Bəzən bu, dövlət klinikalarındakı uzun növbələr, ya da özəl klinikaların qiymətlərindən qaçmaq istəyi ilə bağlı olur. Amma söhbət canınızdan gedirsə, güzəştə getmək olmaz. Dərman qəbul etməklə təzyiqi sabit saxlamaq, həyat keyfiyyətini qorumaq, ağır fəsadlardan qaçmaq deməkdir.

Hirudoterapiya ilə bağlı internetdə çoxlu məlumat tapmaq olar. Bəziləri onu panaseya kimi təqdim edir, bəziləri isə tamamilə faydasız sayır. Həqiqət isə, həmişə olduğu kimi, ortadadır. Bu metodun öz yeri və tətbiq sahəsi var, lakin o, universal bir həll deyil və hər kəsə uyğun deyil. Tibb elmi bu kimi alternativ üsulları nə inkar edir, nə də qeyd-şərtsiz qəbul edir. Hər şey fərdi yanaşma və elmi sübutlara əsaslanmalıdır.

Sizin sağlamlığınız sizin məsuliyyətinizdir. Hər hansı bir müalicəyə başlamazdan əvvəl peşəkar həkimin fikrini dinləyin. Özbaşına qərarlar vermək, eşitməklə, oxumaqla müalicəyə başlamaq ciddi problemlər yarada bilər. Təzyiqinizlə bağlı hər hansı bir sualınız varsa, ya da hirudoterapiyanın sizin üçün uyğun olub-olmadığını öyrənmək istəyirsinizsə, tərəddüd etməyin. Mütəxəssis məsləhəti hər zaman ən doğru yoldur.

Konsultasiya alın.